Flavius Aetius

Flavius Aëtius (391-454), döneminin önemli generallerindendir. Son dönemlerinde imparatorun bile Romalı olmadığı Batı İmparatorluğu'nda İngiliz tabiri ile "Last True Roman" olarak sıfatlandırılan gerçek bir Romalıdır.

Flavius Aetius
Aetius'un muhtemel rölyefi
Lakabı	Son Romalı
Doğum	391 Durostorum
Ölüm	21 Ekim 454 Ravenna
Defin yeri	Bilinmiyor
Bağlılığı	Batı Roma İmparatorluğu
Branşı	Roma ordusu
Hizmet yılları	405-454
Rütbesi	Magister Militum
Komutası	ribunis Partis Militaris Cura Palatii Magister Militum per Gallias Comes et Magister Utriusque Militiae (Junior) Comes et Magister Utriusque Militiae (Senior) Magnificus vir Parens Patriciusque Noster Konsül
Çatışma/savaşları	Arelate Kuşatması (426) 428 Frenk Savaşı 430 Norican Seferi Arelate Kuşatması (431) 432 Frenk Savaşı Ravenna Muharebesi (432) 436 Vizigot Savaşı 435 Burgonya İsyanı Narbonne Muharebesi(436) Kurtların Yağması (436) Mons Colubrarius Muharebesi Vicus Helena Muharebesi Katalon Muharebesi İtalya'nın istilası (452) 453 İspanya Seferi

"True Roman" yani "Gerçek Romalı" deyimi milattan öncesine kadar dayanır. Roma kültürünü ve disiplinini benimseyen namlı kişiler için kullanılır. Ayrıca Romalıları diğer vatandaşlardan ayırmakta da kullanılmıştır.

Aetius, Galya bölgesinde çıkan Germen ve Vizigot isyanları için Avrupa Hun Devleti'nden yardım aldı. Flavius Aetius, bu iki isyanı da bastırmayı başarsa da, Vandallar Kuzey Afrika'ya saldırdı. 3.Valentinianus mecburen Mauretania ve Numidia bölgelerini 435 yılında Vandallara bırakmak zorunda kaldı. Böylece Vandal Krallığı kurulmuştu. Vandalların kralı Genserik devletin sınırlarını büyütmek istediğinden dolayı 439 anlaşmayı bozarak Kartaca'ya yürüyecekti. Kartaca şehrini ele geçiren Genserik burayı başkent ilan etti.

Aethius, Attila ile yaptığı savaştan sonra Roma'nın kurtuluşu için yapılan kutlamalarda bizzat imparator tarafından öldürülmüştür. Flavius Aetius Batı Roma İmparatorluğu'nun son büyük generalidir. Aetius ile Hun İmparatoru Attila çocukluk arkadaşlardır. Aetius'un adamı Litorius Hunlardan alınan çok sayıda askeri feda edince aralarında savaş çıkmıştır. Campus Mauriacus Savaşı'nda Aetius, Attila'ya karşı ağır zayiatlar vermesine rağmen Attila'yı durdurmayı başarmıştır. Sonraki yıl Attila İtalya'yı istila etmiştir. Hatta Papa'nın, Roma'ya girmemesi için bizzat Attila'ya yalvardığı hatta bazı kaynaklarca önünde diz çöktüğü rivayet edilmektedir. Aetius'un ise büyük ihtimalle imparator ile arasında çıkan bir tartışmada korkak imparator Valentinius'un kılıcı ile öldürüldüğü düşünülmektedir (Ölüm yılı milattan sonra 454).^{[kaynak belirtilmeli]} Roma'nın gelmiş geçmiş en büyük generallerinden biridir.