Taipei

Taipei (Çince: 臺北市 veya 台北市; pinyin: Táiběi shì; Pe̍h-ōe-jī: Tâi-pak Chhī; "Kuzey Tayvan Şehri"), Tayvan'ın başkenti ve özel şehirlerinden biridir. Şehir ülkenin kuzeyinde yer almakta olup çevresinde Yeni Taipei şehri bulunmaktadır. Şehrin nüfusu 31 Mart 2016 tarihi itibarı ile 2,7 milyonun üzerinde olup Yeni Taipei ile Keelung şehirleri ile birlikte 7.047.167 milyon nüfuslu Taipei-Keelung metropol alanını oluşturmaktadır.

Taipei 臺北市
Özel şehir
Taipei şehri
Bayrak Logo
Taipei Taipei'nin Tayvan'daki konumu
Ülke	Tayvan
İdare
• Belediye başkanı	Ko Wen-je
Yüzölçümü
• Özel şehir	271,80 km²
Nüfus  (2016)
• Özel şehir	2.704,495
• Yoğunluk	oto/km²
• Metropol	7,047,167
Zaman dilimi	UTC+08.00 (NST)
Posta kodu	(0)2
Alan kodu	100-116
Resmî site www.tcc.gov.tw

Taipei, Tayvan'ın siyasi, ekonomik, eğitim ve kültür merkezidir ve önemli bir yüksek teknoloji endüstrisi bölgesidir. Aynı zamanda yapıldığı dönemde dünyanın en yüksek binası olan Taipei 101'e de ev sahipliği yapmaktadır.

Şehre Songshan ve Taoyuan havaalanları hizmet vermektedir. Taipei'de Taipei 101, Çan Kay Şek Anıt Mezarı, Dalongdong Baoan Tapınağı, Hsing Tian Kong, Lungshan Manka Tapınağı, Ulusal Saray Müzesi, Başkanlık Ofisi Binası, Taipei Konuk Evi gibi dünyaca ünlü binalara da ev sahipliği yapmaktadır. Ximending ve Shilin başta olmak üzere ülkedeki gece pazarları da dünyaca ünlüdür.

Tarihçe

Başlangıçta Taipei bölgesinde Ketagalab kabilesinden insanlar yaşamaktaydı. Daha sonra 1709 yılında bölgeye Çinliler yerleşmiştir. 1895 yılında Birinci Çin Japon Savaşı'ndan sonra Şimonoseki Antlaşması ile Tayvan Japonya'nın hakimiyetine geçti. II. Dünya Savaşı'ndan sonra 1945 yılında tekrar Çin yönetimine geçti. 1949 yılında Çin İç Savaşı'nı komünistlerin kazanması sonucu milliyetçiler ile yaklaşık iki milyon kişi Tayvan'a kaçtı ve Taipei Çin Cumhuriyeti'nin geçici başkenti ilan edildi.

İklim

Taibei (Taipei) iklimi
Aylar	Oca	Şub	Mar	Nis	May	Haz	Tem	Ağu	Eyl	Eki	Kas	Ara	Yıl
En yüksek sıcaklık (°C)	33,8	31,8	35,0	36,2	38,2	38,9	39,7	39,3	38,6	36,8	34,3	31,5	39,7
Ortalama en yüksek sıcaklık (°C)	19,6	20,7	22,9	26,7	30,1	32,9	35,0	34,4	31,6	27,8	24,9	21,1	27,3
Ortalama sıcaklık (°C)	16,6	17,2	19,0	22,5	25,8	28,3	30,1	29,7	27,8	24,7	22,0	18,2	23,5
Ortalama en düşük sıcaklık (°C)	14,4	14,7	16,2	19,4	22,8	25,3	26,8	26,6	25,2	22,6	19,8	16,1	20,8
En düşük sıcaklık (°C)	−0,1	−0,2	1,4	4,7	10,0	15,6	19,5	18,9	13,5	10,2	1,1	1,8	−0,2
Ortalama yağış (mm)	93,8	129,4	157,8	151,4	245,2	354,6	214,2	336,5	336,8	162,6	89,3	96,9	2.368,5
Kaynak: Tayvan İklim Bürosu

i

Coğrafya

Taipei, kuzey Tayvan'da Taipei Havzası'nda yer almaktadır. Güneyde Xindian ve batıda Tamsui nehirleri ile sınırlanmıştır. Şehrin kuzeydoğusunda ise Qixing Dağları ile Datung Dağı yer almaktadır. Şehrin yüzölçümü ise 271.80 km²'dir.

Taipei musondan etkilenmiş ılıman dönecealtı iklimine (Köppen: Cfa) sahiptir. Yazlar uzun sıcak ve nemli, kışlar ise kısa ılık ve oldukça sisli geçmektedir. Yıllık ortalama sıcaklık 23,3 °C ve ortalama yağış miktarı ise 3027,8 mm'dir.

 

 

Taipei'in panoramik görünüşü

 

 

Xinyi semtinden Taipei'in akşamki panoraması

İdari bölümler

 

Taipei'nin semtleri

Taipei şehri idari olarak 12 semte ayrılmaktadır.

Adı	Hanzi	Hanyu Pinyin	Wade-Giles	Pe̍h-ōe-jī	Nüfus (2016)	Yüzölçümü (km²)
Beitou	北投區	Běitóu	Pei-t'ou	Pak-tâu	257,922	56.8216
Da'an	大安區	Dà'ān	Ta-an	Tāi-an	312,909	11.3614
Datong	大同區	Dàtóng	Ta-t'ung	Tāi-tông	131,029	5.6815
Nangang	南港區	Nángǎng	Nan-kang	Lâm-káng	122,296	21.8424
Neihu	內湖區	Nèihú	Nei-hu	Lāi-ô͘	287,726	31.5787
Shilin	士林區	Shìlín	Shih-lin	Sū-lîm	290,682	62.3682
Songshan	松山區	Sōngshān	Sung-shan	Siông-san	209,689	9.2878
Wanhua	萬華區	Wànhuá	Wan-hua	Báng-kah	194,314	8.8522
Wenshan	文山區	Wénshān	Wen-shan	Bûn-san	275,433	31.5090
Xinyi	信義區	Xìnyì	Hsin-yi	Sìn-gī	229,139	11.2077
Zhongshan	中山區	Zhōngshān	Chung-shan	Tiong-san	231,286	13.6821
Zhongzheng	中正區	Zhōngzhèng	Chung-cheng	Tiong-chèng	162,549	7.6071

Ekonomi

 

 

Ünlü Hürriyet Meydanı şehrin turistik bir mekanıdır.

Tayvan'ın başkenti olarak Taipei ülkedeki hızlı ekonomik gelişmenin merkezinde olmuştur ve günümüzde dünyanın önemli yüksek teknoloji ve bileşenlerinin üretim merkezlerinden biri haline gelmiştir. Şehirde elektronik ürünler ve bileşenler, elektrikli makine ve cihazlar, basılı malzeme, hassas ekipmanlar ve gıda ürünlerinin imalatının yanı sıra ülkenin çoğu önemli tekstil ve konfeksiyon fabrikaları bulunmaktadır. Turizm, yerel ekonominin küçük ancak önemli bir bileşeni olup 2008 yılında şehri yaklaşık 3 milyon yabancı ziyaret etti.

Tarihi ve turistik yerler

 

Longshan Tapınağı

• Taipei 101 Taipei'nin yeni finans merkezi. 2003 yılında Guinness Rekorlar Kitabı tarafından dünyanın en yüksek binası olarak onaylanmıştır.
• Çan Kay Şek Anıt Mezarı
• Sun Yat-sen Anıt Mezarı
• Taipei Ulusal Saray Müzesi
• Grand Otel
• Longshan Tapınağı ve Huaxi Gece Pazarı (Yılan Pazarı)
• Shilin Gece Pazarı
• Taipei Hayvanat Bahçesi

Ulaşım

 

Ximen metro istasyonu

Taipei metrosu 1996 yılında açılmıştır. Şehre Taoyuan'da yer alan Taoyuan Uluslararası Havalimanı ile Songshan semtinde yer alan Taipei Songshan Havalimanı hizmet vermektedir.

Kardeş şehirler

Taipei'nin aşağıdaki şehirler ile kardeş şehir antlaşması bulunmaktadır:

•   Houston, ABD (1961)
•   Lomé, Togo (1966)
•   Manila, Filipinler (1966)
•   Cotonou, Benin (1967)
•   Quezon City, Filipinler (1968)
•   Seul, Güney Kore (1968)
•   San Francisco, ABD (1970)
•   Santo Domingo, Dominik Cumhuriyeti (1970)
•   Guam, ABD (1973)
•   Cleveland, ABD (1975)
•   Tegucigalpa, Honduras (1975)
•   Cidde, Suudi Arabistan (1978)
•   Indianapolis, ABD (1978)
•   Marshall, ABD (1978)
•   Atlanta, ABD (1979)
•   Los Angeles, ABD (1979)
•   Phoenix, ABD (1979)
•   Oklahoma City, ABD (1981)
•   Gold Coast, Avustralya (1982)
•   Johannesburg, Güney Afrika (1982)
•   Pretoria, Güney Afrika (1983)
•   Lilongwe, Malavi (1984)
•   San José, Kosta Rika (1984)
•   Versay, Fransa (1986)
•   Asunción, Paraguay (1987)
•   Panama, Panama (1989)
•   Managua, Nikaragua (1992)
•   San Salvador, El Salvador (1993)
•   Varşova, Polonya (1995)
•   Ulan-Ude, Rusya (1996)
•   Anchorage, ABD (1997)
•   Banjul, Gambiya (1997)
•   Bissau, Gine-Bissau (1997)
•   Boston, ABD (1997)
•   Dakar, Senegal (1997)
•   Dallas, ABD (1997)
•   La Paz, Bolivya (1997)
•   Mbabane, Esvatini (1997)
•   San Nicolás, Meksika (1997)
•   Ulan Batur, Moğolistan (1997)
•   Guatemala, Guatemala (1998)
•   Majuro, Marshall Adaları (1998)
•   Monrovia, Liberya (1998)
•   Vilnius, Litvanya (1998)
•   Perth, Avustralya (1999)
•   Orange County, ABD (2000)
•   Riga, Letonya (2001)
•   Malabon, Filipinler (2005)
•   Yokohama, Japonya (2006)
•   Ouagadougou, Burkina Faso (2008)
•   George Town, Malezya (2009)
•   Daegu, Güney Kore (2010)
•   Bangalore, Hindistan
•   Prag, Çekya