Beyin hemisferleri

Serebral hemisfer, beyin hemisferi veya beyin yarımküresi omurgalılarda beynin medyan düzlemi (medial longitudinal fissür) tarafından iki parçaya ayrılan her iki bölgesine verilen isimdir. Beyin böylece sol ve sağ serebral hemisferler olarak ikiye bölünmüş olarak tarif edilebilir. Bu hemisferler serebral korteksi oluşturan gri cevher adı verilen bir dış tabakaya ve beyaz madde tarafından oluşan bir iç tabakaya sahiptir. Eteneliler grubundaki memelilerde, yani plasentalı memelilerde (ancak Eteneliler grubunda olmayan memelilerde ya da diğer omurgalılarda yoktur), hemisferler korpus kallosum adı verilen çok büyük bir sinir lifi paketi ile birbirleriyle bağlantılıdır. Küçük komissürler denen bağlantılar da her iki hemisfer arası bağlantıda kullanılırlar. Ön komissür, arka komissür ve hipokampal komissür hem eteneliler hem de diğer omurgalılarda mevcuttur. Bu komissürler iki hemisfer arasında bilgi aktarımı yoluyla lokalize fonksiyonları koordine ederler.

İnsan beynine tepeden bakışla görülen hemisferler

Hemisferler birbirlerinin ayna görüntüleri gibidirler. Makroskopik olarak hemisferler arasında sadece ince farklılıklar (örn. Yakovlevian torku) görülür. Mikroskobik düzeyde ise; mimari, hücre tipleri, nörotransmitter ve reseptör alt tipleri her iki hemisfer arasında belirgin olarak asimetriktir. Bu hemisferik dağılım farklılıkları aynı tür içinde bireyden bireye değişebildiği gibi insanların davranışlarına da etki etmektedir.

Hemisfer lateralizasyonu

Bu tabloda fonksiyon bakımından geniş farklılıklara sahip beyin hemisferleri arasında hesaplama ve dil bakımından farklılıklar gösterildi.

Sol hemisfer görevleri	Sağ hemisfer görevleri
Sayısal hesaplama (tam olarak hesaplama, sayısal karşılaştırma, tahmin) sadece sol hemisfer: Doğrudan gerçek alımı	Sayısal hesaplama (yaklaşık hesap, sayısal karşılaştırma, tahmin)
Dil: dilbilgisi / kelime	Dil: tonlama / vurgulama, prozodi, pragmatik, bağlamsal

Ayrıca bakınız

 

Wikimedia Commons'ta Serebral hemisfer ile ilgili ortam dosyaları mevcuttur.

• Michael Gazzaniga
• Paul Broca
• Manas K. Mandal
• Hemisferektomi
• Elkhonon Goldberg