Y kromozomu

Y kromozomu, iki eşey kromozomundan biridir. Bütün erkeklerde normalde "44, XY" normal karyotip olarak X kromozomuya birlikte bulunur.

Eşey kromozomları insanlarda bulunan 23 homolog çiftin biridir. Y kromozomu, 58 milyon baz çifti ve erkek hücrelerindeki toplam DNA'nın %2,5'ini içerir.

Her insan normalde eşey kromozomlarından ikisini bulundurur. Kadınlar X kromozomuyla birlikte X'ten bir tane daha taşırlarken (46, XX), erkekler, X'in yanında Y kromozomunu (46, XY) bulundururlar(Down Sendromu hariç). Y kromozomu daha kısa olduğundan X kromozomuyla karışmaz.

Genler

 

Y kromozomunda bulunan genlerden bazıları:

• AMELY (amelogenin, Y-kromozomal)
• ANT3Y (Y üzeri adenin nükleotid translokatör-3)
• ASMTY
• AZF1 (azospermi faktörü 1)
• AZF2 (azospermi faktörü 2)
• BPY2
• CSF2RY
• DAZ
• IL3RAY (interlösin-3 reseptörü)
• PRKY (protein kinaz, Y-hatlı)
• RBM1
• RBM2
• SRY
• TDF
• TSPY (testis özel proteni)
• UTY
• ZFY

Haplogruplar

 

Y-DNA haplogrubu adlandırmasının şematik gösterimi. Haplogruplar mutasyonlarla (SNP'lerle) tanımlanır.

Y-DNA haplogrubu, Y kromozomundaki DNA'nın (Y-DNA denir) rekombinan olmayan kısımlarında meydana gelen mutasyonlarla tanımlanan bir insan genetiği haplogrup sınıflandırması terimidir. İnsanlarda Y kromozomu, nesil başına yaklaşık iki mutasyon geçirir. Y-DNA haplogrupları, her bir haplogrup için benzersiz olan yüzlerce hatta binlerce mutasyonu paylaşan Y-kromozomu filogenetik ağacının ana dallarını temsil eder.

Düzensizlikleri

• 47,XYY sendromu
• Klinefelter sendromu
• balık pulluluk

Ayrıca bakınız

• İnsan Y-DNA haplogrubu
• Eşey kromozomları
• X kromozomu
• Kromozomlar
• Kromozom
• Karyotip