Yunanlar

Yunanlar ya da Helenler (Yunanca: Έλληνες, romanize: Éllines, Yunanca telaffuz: [ˈeĺἱnes]), Yunanistan, Kıbrıs, Arnavutluk, İtalya, Türkiye, Mısır ve Doğu Akdeniz'i çevreleyen diğer ülkelerde yaşamış veya yaşayan, aynı zamanda da dünya çapına yayılmış ve diasporalar oluşturmuş bir etnik grup.

Yunanlar
Helenler

Έλληνες (Éllines)
Toplam nüfus
y. 14-17 milyon
Önemli nüfusa sahip bölgeler
Yunanistan   9.903.268  Kıbrıs   721.000 (2011, sayım)
Birleşik Devletler	1.279.000–3.000.000 (2016, tahminî)
Almanya	443,000 (2016, tahminî)
Avustralya	422,234 (2011, sayım)
Birleşik Krallık	345.000-400.000 (2011, tahminî)
Kanada	271.405 (2016 nüfus sayımı)
Arnavutluk	215.000
Güney Afrika	138.000 (2011, tahminî)
İtalya	110,000–200,000 (2013, tahminî)
Mısır	110.000
Şili	100.000
Ukrayna	91.000 (2011, tahminî)
Güney Afrika	55.000 (2008, tahminî)
Rusya	85.640 (2010, sayım)
Brezilya	50,000
Fransa	35.000 (2013, tahminî)
Belçika	35.000 (2011, tahminî)
Arjantin	30.000–50.000 (2013, tahminî)
Bulgaristan	28.500 (2011, tahminî)
Hollanda	25.709
Uruguay	25.000–28.000 (2011, sayım)
İsveç	24.736 (2012, sayım)
Gürcistan	15.000 (2011, tahminî)
Çekya	12.000
Kazakistan	10.000–12.000 (2011, tahminî)
İsviçre	11.000 (2015, tahminî)
Romanya	10.000 (2013, tahminî)
Özbekistan	9.500 (2000, tahminî)
Avusturya	5.261
Macaristan	4.454 (2016, sayım)
Türkiye	4.000–49.143
Diller
Yunanca
Din
Büyük çoğunluğu Rum Ortodoks, diğer
3.000.000 Yunan kökenlinin varlığı tahmin edilmektedir. Ayrıca Kanada'da etnik kökenleri belirsiz olmakla birlikte 3.395 Kıbrıslı yaşamaktadır. ^a Yunanistan ve Kıbrıs Cumhuriyeti'nin vatandaşları. Yunan hükümetleri ulusal nüfus sayımında etnik köken ile ilgili bilgi toplamaz. ^b Yunan soyundan gelenlerle birlikte. ^c "Kültürel kökleri" olan kişilerle birlikte ^d Etnik kökenleri arasında "Yunan" olanlar ile birlikte. Etnik kökeni tamamen "Yunan" olanların sayısı ise 145,250'dir. Ayrıca Kanada'da etnik kökeni beyan edilmemiş 3.395 Kıbrıslı yaşamaktadır. ^e Yaklaşık 60.000 Griko ve 2. Dünya Savaşı sonrası 30.000 göçmen ile birlikte. ^f Soyunda Yunan olanlar ile birlikte. ^g Müslüman Rumlar ile birlikte

Yunanların MÖ 20. yüzyılda kitleler hâlinde Balkan Yarımadası'nın güneyine göç ettiklerine inanılır. Yunanlar zamanla Anadolu'da ve Karadeniz sahillerinde ticaret kolonileri kurmuşlar ve gerek Anadolu'da gerekse de Yunanistan'da uzun yıllar hüküm sürmüşlerdir. Roma İmparatorluğu'nun giderek güç kazanması ile bağımsızlıklarını koruyamamışlar ve Roma egemenliği altına girmişlerdir. Roma İmparatorluğu'nun kalıcı tetrarşiye giderek ikiye ayrılması ile doğu kanadında Bizans İmparatorluğu kuruldu. 1000 yıldan fazla tarih sahnesinde rol oynayan Bizans İmparatorluğu, Osmanlı Devleti'nin Konstantinopolis'i fethetmesi ile yıkıldı, Trabzon ve Mora'nın alınması ile de dirilme umutlarını kaybetti. Osmanlı Devleti, İstanbul'daki Doğu Ortodoks Kilisesi'nin kilisesinin şehirde kalmasına izin verdi ve bu nedenle Yunanlar uzun yıllar göç etmeden Osmanlı egemenliği altında yaşadılar. Fakat bunun yanında şehir alındığında birçok bilim insanı ve filozof Avrupa'ya göç etti.^{[kaynak belirtilmeli]} Osmanlı egemenliğindeki Yunanlar 1832'de Osmanlı Devleti'nden ayrılarak kendi krallıklarını kurdular. 1923 yılında Lozan Anlaşması ile Türkiye'de yaşayan Rumlar ve Yunanistan'da yaşayan Türkler nüfus mübadelesi sonucunda yer değiştirdi. 1923'te 12,4 milyon olan Türkiye nüfusundan 1,2 milyon Yunan ayrıldı. Buna karşılık 5 milyon nüfuslu Yunanistan'dan 500.000 Türk Türkiye'ye göç etti.

Adlandırma

Bu etnik grubu adlandırmak için kullanılan bir diğer kelime de '"Yunanlı"' dır. TDK, bu adlandırmayı halk ağzı olarak nitelendirerek doğrusu olarak Yunan ı işaret eder. Fakat bazı akademik çerçevelerde doğru kullanımın Yunanlı olduğu savunulur. Bu argümanın en büyük dayanağı, Yunan adının başlı başına zaten İbranice, Arapça ve Farsça gibi dillerde Yunanistan, yani ülke anlamında kullanılmasıdır.

Din

Yunanlar tarih öncesi dönemden beri pek çok inanca mensup olmuşlardı. Bunların ilki çok ilahlı Helen dinidir. Günümüzde Yunan halkının büyük çoğunluğu Hristiyanlığın Ortodoks mezhebine bağlıdır. Osmanlı egemenliğine girdiği zamanlarda Helenlerin hatrı sayılır bir kısmı Müslümanlaştırılmıştır.^{[kaynak belirtilmeli]} Bugün Yunanistan'daki Müslümanların neredeyse tümünü Pomaklar, Anadolu iskânıyla gelen Türkler, Romanlar, Arnavutlar ve Afrikalılar oluşturur.

Dil

Yunanistan'da resmî dil Yunancanın Dimotiki şivesidir. (Yun. δημοτική "Dimotiki" okunur) 1976'dan beri Yunanistan'ın ve Kıbrıs Cumhuriyeti'nin resmî dilidir.^{[kaynak belirtilmeli]} Yunanca (Ελληνικά - Elinika) 3.000 yıllık bir geçmişe sahiptir. Hint-Avrupa dil ailesine aittir. Antik Yunanca Klasik Yunan uygarlığının dili olarak kullanılmıştır. Modern Yunanca Antik Yunancadan oldukça farklı olmakla beraber köken olarak ona dayanır. Yunanca, Yunan alfabesi kullanılarak yazılır.

Modern Yunanca dünyada, çoğunluğu Yunanistan'da olmakla beraber, Avustralya, Almanya ve Amerika Birleşik Devletleri'nde yaşayan yaklaşık 15 milyon kişinin anadilidir. Türkiye'de anadili Yunanca olan yaklaşık 2.000 Rum olduğu sanılmaktadır. Bunların hemen hemen hepsi İstanbul, Gökçeada ve Bozcaada'da yaşar.^{[kaynak belirtilmeli]}

 

MÖ 3. bin yılda, ilk Yunanların (Proto-Greeks) temsili konumu. Yaklaşık olarak Epir ve Tesalya bölgesi

Şiveler

• Demotiki (Δημοτική)
• Katarevusa (Καθαρεύουσα)
• Tsakonika (Τσακωνικά)
• Pontus (Ποντιακά)
• Kapadokya (Καππαδοκικά)
• Güney İtalya (Κατωιταλικά)
• Yevanik (Yahudi Yunancası) (γεβανικά, יווניטיקה)

Demografi

 

Yunan Diasporası Nın

  Yunanistan

  + 1,000,000

  + 100,000

  + 10,000

  + 1,000

Bugün dünyada yaklaşık 13 milyon, başka kaynaklara göre 14-17 milyon Yunan'ın olduğu sanılmaktadır. Anavatanda yaşayanların yanı sıra diğer ülkelerde çalışan, gurbette olan birçok etnik Yunan vardır. Avrupa'nın hemen her ülkesinde, Amerika'da ve Avustralya'da Yunanlar bulunur.

1 milyondan fazla

• Amerika Birleşik Devletleri

500.000 - 1 milyon arası

• Kıbrıs Cumhuriyeti

100.000 - 500.000 arası

• Almanya
• Avustralya
• Kanada
• İngiltere
• Şili

25.000 - 100.000 arası

• Rusya
• Ukrayna
• Arnavutluk
• Fransa
• Brezilya

1.000 - 25.000 arası

İtalya		Arjantin		Gürcistan		Kazakistan
İsveç		Özbekistan		İsviçre		Romanya
Türkiye		Yeni Zelanda		Hollanda		Mısır
Bulgaristan		Çekya		Moldova		Macaristan
Lübnan		Polonya		Suudi Arabistan		Lüksemburg
Kamerun		Ermenistan		Venezuela		Zimbabve
Uruguay		Meksika		Suriye

1.000'den az

Panama		Zambiya		Kırgızistan		Danimarka
Etiyopya		Makedonya		Ürdün		Norveç
İspanya		Bahamalar		Nijerya		Tanzanya
İsrail		Sudan		Azerbaycan		Peru
Litvanya		Malavi		Kolombiya		Cibuti
Finlandiya		Portekiz		Kuveyt		Letonya
Japonya		Çin

Ayrıca bakınız

• Rumlar
• İtalya'daki Yunanlar
• Müslüman Yunanlar
• Yunanlar listesi
• Yunan mitolojisi
• Yunan dansları

Notlar